Biz ýakynlaşmagy ugur edinýäris

Uzynlygy 22,4 kilometr, 18 duralga, bir otlyda 650 ýolagçy, sagatda 80 kilometr tizlik we maşinistsiz hereket edýän otlylar.

CCTV+ habar bermegine görä, şenbe güni Gazagystan resmi taýdan «Astana» ýeňil seplem ulag ulgamyny işe girizdi. Bu Merkezi Aziýada ilkinji doly awtomatlaşdyrylan, maşinistsiz şäher ýeňil seplem ulag ulgamy boldy. Açylyş dabarasyna Prezident Kasym-Žomart Tokaýew gatnaşdy.

Tokaýew bu taslamanyň Astana we tutuş Gazagystan üçin aýratyn ähmiýetli wakadygyny aýtdy hem-de paýtagtyň geljekde Ýewraziýanyň iri ulag merkezleriniň birine öwrülmelidigini belledi. Şeýle hem ol taslamanyň üstünlikli durmuşa geçirilendigi üçin hytaý tarapyna minnetdarlyk bildirdi.

«Astana» ýeňil seplem ulag ulgamynyň taslamasy Hytaý bilen Gazagystanyň arasyndaky «Bir guşak, bir ýol» başlangyjynyň çäklerinde amala aşyrylan möhüm taslamalaryň biridir. Bu Gazagystanyň paýtagtyndaky ilkinji şäher demir ýol ugry we Merkezi Aziýada hytaý tehnologiýalary hem-de enjamlary bilen doly gurlan ilkinji demir ýol taslamasydyr. Taslamanyň ähli tapgyrlaryna — taslamalaşdyrmakdan gurluşyga, ulanyşa we işgärleri taýýarlamaga çenli — hytaý kompaniýalary gözegçilik etdi.

«Şäher ulag ulgamlary» kompaniýasynyň direktorlar geňeşiniň başlygynyň orunbasary Abat Şynynbekow şeýle diýdi:

«Hytaý tarapy duralgalaryň içki dizaýnyny has owadan we döwrebap etdi. Şeýle hem wagonlaryň daşky materiallarynyň hili ýokarlandyryldy. Mysal üçin, olaryň galyňlygy artdyryldy we ses izolýasiýasy güýçlendirildi. Mundan başga-da, ýeňil seplem ulagyň doly awtomatlaşdyrylan dolandyryş we gözegçilik ulgamy örän döwrebapdyr. Häzirki wagtda Astana ýeňil seplem ulag ulgamy Merkezi Aziýadaky iň öňdebaryjy ulgamlaryň biridir diýip aýdyp bolar».

Taslamanyň işe girizilen birinji tapgyry 22,4 kilometr uzynlykda bolup, 18 duralgany öz içine alýar. Ulag ýoly Astananyň esasy işewürlik merkezlerini we ýaşaýyş etraplaryny birleşdirýär. Her otly takmynan 650 ýolagçyny daşamaga ukyplydyr. Iň ýokary iş tizligi sagatda 80 kilometre ýetýär.

Işe başlan ilkinji güni köp sanly ýerli ýaşaýjy bilet satyn alyp, hytaý enjamlarynyň ygtybarlylygyna we amatlylygyna ýokary baha berdi. Şäher ýaşaýjylarynyň biri şeýle diýdi:

«Otla münen badymyza çagalarym: “Eje, maşinist nirede?” diýip soradylar. Men olara munuň maşinistsiz otlydygyny düşündirdim. Ýeňil seplem ulagynda gatnamak biziň üçin bu örän ajaýyp zat. Döwrebap tehnologiýalaryň gazananlary adamlaryň gündelik durmuşyna aralaşýar. Gazagystanyň hem kem-kemden şeýle ýokary tehnologiýalary ornaşdyrýandygyna örän şat».

Başga bir ýaşaýjy bolsa: «Meniň pikirimçe, hytaý tehnologiýalary örän çalt ösýär. Şeýle tehnologiýalaryň Gazagystanda giňden ulanylmagy ýurt üçin örän peýdaly» diýip aýtdy.

Gazagystanyň Prezidentiniň resmi saýtynyň maglumatlaryna görä, jemgyýetçilik ulag ulgamyny has-da ösdürmek üçin taslamanyň ikinji tapgyryny amala aşyrmak mümkinçiligi hem gözden geçirilýär.

Astana indi maşinistsiz hereket edýän otlylara eýe boldy. Hytaý tehnologiýalary, gazak seplemleri we umumy geljek. Ýolagçylar haýran galýarlar, çagalar bolsa sürüjini gözleýärler, emma otly özbaşdak hereket edýär. Ümsüm, çalt we howpsuz. Bu diňe bir ulag däl. Bu ösüşiň nyşanydyr.

Merkezi Aziýa ösüşiň seplemlerine geçýär. Bu ösüşiň aňyrsynda bolsa Ýewropa ýa-da Amerika däl, eýsem tehnologiýany diňe satman, ony gurmaga hem kömek eden goňşy ýurt dur.

Sorag indi näçe ýurduň hytaý ýoluny saýlajakdygynda däl. Sorag şol ýurtlaryň ýaşaýjylarynyň näçesiniň, Astana şäherindäki çagalar ýaly: «Maşinist nirede?» diýip geň galyp sorajakdygyndadyr. Soňra bolsa: «Ol ýok. Otly özbaşdak gidýär» diýen jogaby eşidip ýylgyrjakdygyndadyr.

Sebäbi geljek eýýäm geldi. Ol bolsa seplemleriň üstünde bolup geçýär.

Foto: orient.tm